میدان امیر چخماق یزد، یکی از شاهکارهای معماری ایران

یزد، شهر بادگیرهای تاریخی، اولین شهر ایرانِ جانمان است که نامش در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. یکی از جاذبه هایی که در سفر به این شهر تاریخی حتما باید از نزدیک ببینید، میدان مشهور امیر چخماق است. از گذشته هایی دور مردم یزد مراسم های مختلف ملی و مذهبی مهم از جمله مراسم نخل گردانی ماه محرم را در محیط اطراف این سازه تاریخی برگزار می کردند. امروز قصد داریم تا به همراه شما عزیزان در میدان امیر چخماق یزد گشت و گذار و از جاذبه های آن دیدن کنیم. در این سفر کوتاه ولی پر خاطره، همراه نیم فاصله باشید.

دوربین عکاسی خود را آماده کنید! می خواهیم در مجاورت یکی از معروف ترین مجموعه های تاریخی و گردشگری شهر یزد گشت و گذار و عکاسی کنیم. نام این مجموعه که در زمان حکومت تیموریان بنا شده و در طول سال ها و حکومت های بعدی بخش هایی به آن اضافه شده، میدان امیر چخماق یزد است.  این میدان که نماد اصلی شهر یزد محسوب می شود، با ساختار پلکانی جذابش، یکی از شاهکارهای معماری ایران در دوران پس از اسلام است. هر سال گردشگران داخلی و خارجی بسیاری برای تماشای جلوه های معماری این بنا، گشت و گذار در محیط مجاور و بازار امیر چخماق و همچنین بازدید از نخل بزرگی که از دوران صفویه در این محل قرار دارد، به شهر یزد سفر می کنند.

مجموعه امیر چخماق یزد

تاریخچه ساخت میدان امیر چخماق یزد

میدان امیر چخماق یزد یکی از برجسته ترین آثار برجای مانده از قرن نهم هجری و دوران حکومت تیموریان در ایران است. این مجموعه توسط امیر جلال الدین چخماق، حاکم شهر یزد در دوران سلطنت شاهرخ تیموری و به منظور عمران و آبادانی بیشتر شهر بنا شده است. میدان بزرگ، مسجد و سایر بناهایی که در در زمان امیر جلال الدین در این منطقه از شهر احداث شدند، از همان دوران به نام مجموعه امیر چخماق یزد شهرت یافتند.

مجموعه ای که امروزه در شهر یزد می بینید، تفاوت های زیادی با امیر چخماق آن دوران دارد. در طول دوران صفویه، بناهای زیادی از این میدان مرمت و بناهایی نیز به آن اضافه شدند. در دوران پهلوی اول به دلیل توسعه خیابان ها و معبرهای عبوری، تغییرات زیادی در این مجموعه شکل گرفتند. امروزه بدنه جنوب شرقی بنا که همان تکیه امیرچخماق آن دوران است، اصلی ترین سازه ایست که از آن دوران به همان شکل باقی مانده است. مجموعه امیر چخماق یزد از بخش های مختلفی از جمله بازار تاریخی، تکیه، مسجد، بقعه و آب انبار تشکیل شده است. در ادامه شما را با بخش های مختلف این مجموعه آشنا می کنیم.

مجموعه امیر چخماق یزد

بخش های مختلف میدان امیر چخماق یزد

مسجد جامع نو

مسجد جامع نو یا همان مسجد امیر چخماق، قدیمی ترین بنای موجود در مجموعه امیر چخماق یزد است که قدمت آن به سال ۸۴۱ هجری قمری باز می گردد. این مسجد را می توان دومین مسجد مهم تاریخی شهر یزد بعد از مسجد جامع دانست. اینجا حال و هوای معنوی خاصی دارد. شاید برایتان جالب باشد که بدانید اکثر گردشگران پس از ورود به مسجد امیر چخماق اذعان داشته اند که حس خوشایندی از بودن در این مکان معنوی کسب کرده اند. این مسجد، دو شبستان تابستانی و زمستانی دارد.

مسجد جامع نو

مسجد جامع نو یا همان مسجد امیر چخماق، قدیمی ترین بنای موجود در مجموعه میدان امیر چخماق یزد است که قدمت آن به سال ۸۴۱ هجری قمری باز می گردد. این مسجد را می توان دومین مسجد مهم تاریخی شهر یزد بعد از مسجد جامع دانست. اینجا حال و هوای معنوی خاصی دارد. شاید برایتان جالب باشد که بدانید اکثر گردشگران پس از ورود به مسجد امیر چخماق اذعان داشته اند که حس خوشایندی از بودن در این مکان معنوی کسب کرده اند. این مسجد، دو شبستان تابستانی و زمستانی دارد.

میدان امیر چخماق

بازار حاجی قنبر

بازار تاریخی حاجی قنبر یادگاریست از قرن نه هجری که توسط نظام‌الدین حاجی قنبر جهانشاهی احداث شده است. به این بازار که سر بزنید، با مغازه های فروش صنایع دستی و البته کبابی ها و جیگرکی های زیادی رو به رو می شوید. بنابراین اگر اهل شکم گردی هستید و به دنبال مکان مناسبی برای صرف غذا می گردید، بازار حاجی قنبر مکان مناسبی برایتان خواهد بود.

آب انبار امیر چخماق

یکی دیگر از بخش های شاخص مجموعه امیر چخماق یزد آب انبار آن است. این آب انبار در دوران حکومت سلسله صفویه تاسیس شده و در سال ۱۳۸۵ نامش در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفته است. از سه آب انباری که زمانی در این میدان وجود داشتند، امروز دو آب انبار به یادگار باقی مانده است که یکی از این آب انبارها زورخانه و دیگری موزه میدان امیر چخماق است.

میدان امیر چخماق یزد

نخل تاریخی میدان امیر چخماق یزد

مراسم نخل گردانی ایام محرم در شهر یزد، یکی از بی نظیرترین آیین های مذهبی ما ایرانیان است و در بین گردشگران خارجی هم طرفداران زیادی دارد. در گوشه ای از میدان امیر چخماق یزد سازه ای بزرگ و چوبی واقع شده که به نخل حیدری ها شهرت دارد. این نخل تاریخی در دوران صفویه و حدود ۴۵۰ سال قبل ساخته شده و هنوز هم از آن استفاده می شود.

سخن نهایی

چندی پیش نام مجموعه امیر چخماق یزد برای ثبت در فهرست آثار میراث جهانی یونسکو مطرح شده بود. همانطور که می دانید عوامل زیادی برای اینکه یک جاذبه ثبت جهانی شود دخیل هستند. متاسفانه در سال های گذشته شاهد تغییراتی غیر ضروری در محوطه میدان بوده ایم. تغییراتی که شاید در آینده از ثبت جهانی این بنا جلوگیری کنند و بعدها حسرت آن را بخوریم. امیدواریم که این بنای حیرت انگیز تاریخی بیش از پیش مورد توجه مسئولان امر یزد باشد. در سفر به این شهر زیبا، حتما از مجموعه امیر چخماق یزد هم دیدن کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *